THƠ........TRUYỆN / TÙY BÚT......TRANH ẢNH.......NHẠC / GHI ÂM........ĐỘC THOẠI......TUYỂN
E-CAFÉ........HOA THƠM CỎ LẠ.......CHUYỆN PHIẾM.......NỮ CÔNG / GIA CHÁNH.......HỎI / ĐÁP






Image


T ô .T h ù y .Y ê n ,
.......m ò n .g ó t .c h â n .s ư ơ n g . . .
__________________________________________________________________________
đ i n h c h i n h


tiếng biển lời rừng nao nức giục
ta về cho kịp độ xuân sang


nếu tách hai câu thơ này ra, độc lập, ắt hẳn người đọc sẽ tưởng tượng một khung cảnh đầy tươi sáng, tràn ngập mùa xuân của một ai đó đang háo hức mong chờ. thật ra, đó là hai câu trích đầu cho bài thơ dài Ta Về của một người tù vừa được thả về sau những năm tháng “cải tạo” 1975 . Tô Thùy Yên. mùa xuân lúc ấy nao nức đến thế sao? không. tôi nghi ngờ điều ấy. đó là những năm đói kém đỉnh điểm, và có ai đói kém hơn một kẻ mới đem thân làm gã tù lưu xứ ?

nhưng có lẽ tâm hồn người thi sĩ rộng mở xiết bao. những cái đẹp của thiên nhiên, tạo hoá... làm sao không lay động những tâm hồn mẫn cảm, lãng mạn và luôn nhận thức về nó: cái đẹp. trong một tâm cảm xí xóa đời ta với đất trời, ông nói như nói với chính mình, với cuộc đời:
hãy kể lại mười năm chuyện cũ
một lần kể lại để rồi thôi


tôi đã được nghe Tô Thùy Yên đọc bài Ta Về, không phải một lần, mà nhiều lần. có những lần ông đọc trong ánh đèn dầu heo hắt của những đêm cúp điện, từ những tờ giấy học trò úa vàng. bài thơ dài, chép tay đến một xấp giấy. chữ viết Tô Thùy Yên đẹp như tranh thư hoạ.

những ngày mùa xuân, không dưng tôi nghĩ đến người thi sĩ lớn. với riêng tôi, Tô Thùy Yên là một trong số rất ít những thi sĩ lớn nhất trong thi ca Việt Nam.

tôi vẽ vài nét ông theo trí nhớ. trí nhớ cùn mòn từ những ngày ông tạt ngang căn nhà ở Tân Định. có ngày mưa, chỉ có mỗi tôi ở nhà. Tô Thùy Yên tấp vào trú cơn mưa lớn. ngồi giữa ngổn ngang tranh và màu. mùi sơn còn tươi. ông chợt hỏi tôi một tờ giấy thật lớn. vói lấy cây bút dạ đen. rồi ông chậm rãi viết lên đó những câu thơ mới làm, nét chữ lớn và đẹp:
...
đi đến đó, dường như ta có hẹn
hẹn cùng ai, không nhớ rõ là ai
đi đến đó, lòng khô như trái rỗng
khua rụng rời nỗi đói khát trần ai
chiều nay trời nắng gắt...
chiều nay trời mưa dầm...
quán vắng vẻ, ngọn đèn như nỗi đợi
thiên thu trường dạ bóng ai về ...


viết xong, ông dán lên tường, rồi đi về. cơn mưa chắc đã ngớt. vậy mà những câu thơ đó ám trong đầu tôi cả một thời gian dài. có lẽ một phần vì ngày nào ra vào, tôi cũng đụng nó trên bức tường. không phải vì thơ hay. những câu thơ có chút bóng dáng đường thi này không phải là thơ hay của Tô Thùy Yên. Tô Thùy Yên có những vần thơ độc sáng hơn nhiều. nhưng vì cái hoàn cảnh, cơn mưa dầm, chiều cúp điện nhá nhem leo lét bên ánh đèn dầu lúc ấy. Tô Thùy Yên mới đi tù ra. và những câu thơ đã vẽ lên một khung cảnh buồn thảm.
Thiên thu trường dạ bóng ai về.

sau tháng tư. miền Nam sinh ra hình ảnh những người thiếu phụ chờ chồng. có những người thiếu phụ chỉ mới qua hai mươi, ba mươi. và họ đã chờ. chờ và chỉ chờ, trong một thành phố âm u, le lói. chờ mờ mịt và vô vọng vì không có lấy một thông tin. chỉ biết, có thể người về sẽ về, bất cứ lúc nào, xuất hiện trước căn nhà cũ, đập cửa giữa đêm khuya, chẳng hạn. cũng có thể không bao giờ. lúc ấy, mỗi ngày mai là một đương đầu mới, không biết bắt đầu từ đâu .
Thiên thu trường dạ bóng ai về.
như một câu thơ cổ, âm u... trong thời gian ấy - một thiên thu trường dạ.

Tô Thùy Yên là một người cuốn hút. không phải chỉ vì thơ, hay kiến thức rộng của ông trong nhiều lãnh vực. mà hình như con người ông là một cuốn hút lạ. Một thi sĩ Gia Định xác định ngay thi tài giữa nhóm Sáng Tạo của các nhà thơ, nhà văn di cư 54.
biểu dương - hãy biểu dương cùng tận
vinh dự lầm than của kiếp người
hi hữu một lần trên trái đất
và rồi tất cả sẽ nguôi ngoai


lần tôi gặp thi sĩ Tô Thùy Yên lần cuối là ở Virginia, một năm xa cũ. tôi nhớ, có tò mò hỏi ông vài chuyện bên lề: 'Lê Thị Trang là ai?', vì tôi rất thích bài thơ Mòn Gót Chân Sương Nắng Tháng Năm.
ta gửi mỗi ngày một sợi tóc
cầu may cho trận gió kinh thiên.
có ai bên cõi vô cùng tận
bắt gặp lòng ta bay đảo điên?


ông cười cười. và kể sơ về một người nữ trong thương xá giờ giới nghiêm của Sài Gòn cũ. giờ này thương xá sắp đóng cửa...
...
nghĩ tới anh, nghĩ tới anh
cơn nghĩ tới không sao cầm giữ nổi
như dòng lệ nào bất giác rơi tuôn
nghĩ tới, nghĩ tới một điều hệ trọng vô cùng
của chiến tranh mà em không biết rõ
nghĩ tới, nghĩ tới một điều hệ trọng vô cùng
một điều em sợ phải nghĩ tới
giờ này thành phố chợt bùng lên
chiều trên Phá Tam Giang
anh sực nhớ em
nhớ bất tận...


rồi sau lần gặp cuối đó, cuộc đời cứ bất tận trôi trong khốn khổ vô ngần và hạnh phúc vô ngần .

và rồi tất cả sẽ nguôi ngoai.


25224 top -
_______________________________________________
Bóng Xế - thơ - Lý Quang Chính _______________________________________________

Image

Mệt rồi gót mỏi rong chơi
Sơn cùng thủy tận đã lời nghe ra
Hoàng hôn trỗi nhịp phôi pha
Phím mòn ai nhấn âm ba lạnh mình

xem tiếp...

_______________________________________________
Tiếng Vọng Của Biển - văn - Lư Ngọc Dung _______________________________________________

Image

Tôi xa biển, có lẻ là vĩnh viễn. Nhưng tiếng sóng biển hay tiếng nói thật sự của cuộc đời sẽ luôn luôn tồn tại trong chính tôi. Ðó là thứ tiếng nói chân thật, giản đơn của biển cả mênh mông. Tiếng của Mẹ. Tiếng vọng của biển...

xem tiếp...

_______________________________________________
Thành Phố Mưa Bay - nhạc - Thúc Sinh _______________________________________________

Image

có những chiều thành phố mưa bay
thương em gầy giọng hát liên dài
nghe hơi thở chạnh lòng khơi niềm nhớ
môi nhăn mắt đỏ mòn mỏi theo đợi chờ...

xem tiếp...

_______________________________________________
The Second Chair - ảnh - Đỗ Danh Đôn _______________________________________________

Image


xem tiếp...