THƠ........TRUYỆN / TÙY BÚT......TRANH ẢNH.......NHẠC / GHI ÂM........ĐỘC THOẠI......TUYỂN
E-CAFÉ........HOA THƠM CỎ LẠ.......CHUYỆN PHIẾM.......NỮ CÔNG / GIA CHÁNH.......HỎI / ĐÁP








Image


p h ư ợ n g. v à. v e. s ầ u

____________________________________________________________________________
pour sici, merci...




Ngày xưa, xưa lắm ở Việt Nam có một làng nọ nằm bên một hồ nước rộng mênh mông. Ở đó mỗi mùa hè, có chàng thư sinh thường về làng mà tạm lãng quên sách vở, bút nghiên, sau những ngày thi dồi mài kinh sử tại kinh đô. Chàng thường hay một mình chèo thuyền trên mặt hồ với bầu rượu, túi thơ ngắm trăng, tấu nhạc.

Cũng có những đêm chàng thường ngồi ven hồ độc ẩm vọng nguyệt. Một đêm đó chàng thư sinh tìm ra bờ hồ mà ngồi một mình như thường lệ. Nhìn ánh trăng huyền ảo lung linh trên mặt hồ, chàng thư sinh bỗng cảm thấy thi ý tràn dâng, và chàng cất tiếng ngâm một bài thơ do mình sáng tác.

Sáng hôm sau khi đang đọc sách thì chàng nghe có tiếng gõ cửa. Chàng thư sinh mở cửa thì thấy một ông lão đang đứng đó. Chàng bèn mời ông ta vào. Sau khi thăm hỏi đôi câu, ông lão bảo là đêm qua lúc chàng ngâm thơ thì có người nghe được và rất phục tài chàng. Người ấy sai ông lão qua xin chàng thủ bút cho bài thơ đó. Rất lấy làm ngạc nhiên chàng thư sinh bèn hỏi tên người đó, nhưng ông lão bảo là không tiện nói ra. Tuy nhiên, vì thấy có người mến mộ thơ mình, chàng thư sinh đã không ngần ngại chép ra bài thơ đó và trao cho ông lão. Thế rồi ông lão kiếu từ ra về.

Đêm đó chàng thư sinh lại ra bờ độc ẩm. Chàng đang lặng ngắm trăng thì nghe có tiếng khua chèo của một con thuyền trên mặt hồ từ xa vọng lại. Rồi từ hướng tiếng chèo đó, chàng nghe tiếng đàn vọng lại, tiếp theo là giọng hát của một người thiếu nữ qua một bài hát. Lạ lùng thay, lời bài hát đó lại chính là bài thơ mà chàng đã ngâm đêm qua. Tiếng hát thanh thoát hòa với tiếng đàn huyền diệu trong một không gian tĩnh mịch tạo nên một cảnh tượng thật là thơ mộng. Chờ cho tiếng hát dứt hẳn, chàng thư sinh bèn cất tiếng hỏi :
- Đêm nay được hân hạnh nghe tiếng đàn siêu tục của người. Dám hỏi tiểu thư quí danh là gì và xin cho tiểu sinh được hân hạnh diện kiến tôn nhân.
Sau một hồi yên lặng, chàng thư sinh nghe giọng của thiếu nữ ấy đáp lại rằng :
- Nam nữ thụ thụ bất thân. Tiện thiếp là phận gái, không dám vượt lễ giáo, cho nên không tiện nêu tên gặp mặt. Xin công tử tha thứ cho. Tuy nhiên, nếu công tử có nhã ý ngắm trăng, nghe đàn thì tiện thiếp xin được hân hạnh mỗi đêm đàn hầu công tử thưởng lãm. Bây giờ xin kiếu từ.
Trong khi chàng thư sinh chưa kịp trả lời thì tiếng mái chèo lại vang lên và từ từ xa dần. Chàng thư sinh vẫn còn đứng đó ngẩn ngơ, như tiếc nuối.

Và từ đó, mỗi ngày ông lão kia lại cứ đến lấy những bài thơ do chàng sáng tác, và cứ mỗi đêm thì chàng thư sinh lại ra bờ hồ ngắm trăng, để được nghe tiếng đàn và giọng hát của người thiếu nữ nọ qua những bài thơ đó. Chàng không hề hỏi tên hay đòi gặp mặt người thiếu nữ nọ, vì chàng muốn tôn trọng ý muốn của người bạn tri âm đáng quí, đáng mến.




Thời gian thấm thoát tợ thoi đưa...
Mùa hè rồi cũng hết...
Ngày đó, chàng thư sinh lại khăn gói lên đường trở về kinh đô để tiếp tục việc bút nghiên, đèn sách. Đêm sau cùng trước khi đi, hai người bạn tri âm đã hẹn nhau sẽ gặp lại nhau tại chốn cũ ven hồ. Khi chàng thư sinh về tới kinh đô thì xảy ra cơn quốc biến. Vì là nam tử hán nên chàng thư sinh đã bỏ áo thư sinh khoác chiến bào, xếp bút nghiên cầm gươm ra giúp nước chống giặc xâm lăng, Xông tên đục pháo miệt mài như thế đã mười mấy năm qua. Dù chiến bào đã bạc với phong sương, nhưng cứ mỗi hè sang, chàng lại nhớ đến người bạn tri âm và lời hẹn thuở nào ven hồ cũ. Chàng không quên nhưng chàng biết mình không làm khác hơn được.




Rồi ngày đó giặc xâm lăng bị đánh bại. Muôn dân vang ca khúc khải hoàn.
Thấm thoát mà đã mười sáu năm trôi qua...
Chàng chiến sĩ gác kiếm và cởi chiến bào. Từ bỏ chức tước, quyền uy, chàng khoác lại chiếc áo thư sinh năm nào và quay bước tìm về làng xưa theo lời hẹn cũ. Nhưng than ôi, khi tìm đến nơi thì xóm cũ, làng xưa đã trở nên tiêu điều, hoang vắng. Trong cơn chinh chiến, ngôi làng đó, giờ đây chỉ còn là những đống gạch vụn đổ nát cô liêu. Chàng tìm hỏi về người thiếu nữ nọ nhưng không ai biết cả, mà cũng không ai muốn biết. Vẫn không nản chí, nhưng dù cố công tìm kiếm chàng vẫn không hề gặp lại được người thiếu nữ ấy. Thế rồi chàng thư sinh quyết định ở lại làng để tìm người bạn tri âm thuở nọ. Biết đâu nàng đã bỏ đi và sẽ trở về trong tương lai. Từ đó chàng lại cố chờ tin bạn...




Thu qua, đông về...
Rồi lại thêm hai mùa mai nở...

Hè năm đó, đang ngồi ôn lại những vần thơ xưa thì chàng thư sinh lại nghe có tiếng ai đó bên ngoài. Chàng bước ra thì thấy có một ông lão tật nguyền đang khập khểnh bên đường. Bất nhẫn, chàng mời ông lão vào nhà cho ông ăn uống và lấy nước rửa sạch bụi bẩn cho ông. Khi nhìn kỹ gương mặt của ông lão chàng thấy hơi quen, và chợt nhớ ra rằng ông già tật nguyền này chính là ông lão ngày xưa đã từng qua nhà chàng để nhận những bài thơ do chàng sáng tác. Lấy làm vui mừng, chàng bèn hỏi thăm lão đủ điều, và sau cùng chàng hỏi ông lão về người bạn tri âm thuở nọ. Ông lão trầm ngâm một hồi, và sau một hơi thở dài ông nói :
- Lão ngỡ là sẽ không bao giờ gặp lại công tử nữa rồi. Từ ngày công tử ra đi, tiểu thư bỗng trở nên sầu não và không buồn hát nữa. Đến khi quân ta thất thế rút lui thì giặc đã kéo đến đây. Chúng tàn phá xóm làng, giết người, cướp của. Bọn chúng nài ép bắt tiểu thư phải hầu hạ bọn chúng, nhưng tiểu thư không chịu. Sau cùng tiểu thư đã tự hủy mình để giữ gìn tiết hạnh khi bọn chúng một lần định làm hỗn. Lão căm phẫn chửi bới bọn chúng nên bị chúng bắt đem chặt chân, móc mắt và ném bên đường chờ chết. Đáng lẽ ra lão cũng không muốn sống làm gì nhưng vì đã hứa với tiểu thư là phải tìm cho ra công tử để nói lại là tiểu thư vẫn không quên lời hẹn năm nào dù trước khi nhắm mắt qua đời. Cho nên lão mới ráng kéo dài cuộc sống cho đến ngày hôm nay.

Nói đến đây giọng ông lão trở nên nghẹn ngào và hai giòng lệ đã tuôn từ trong đôi mắt sâu thẳm của ông. Chàng thư sinh nghe ông lão nói xong mà không nói gì cả. Sau một hồi lâu im lặng, chàng đứng dậy và nói:
- Chỗ an nghỉ cuối cùng của tiểu thư là ở đâu, lão trượng hãy chỉ cho tôi. Tôi muốn được viếng mộ người để thắp một nén hương thương tiếc cho trọn tình tri kỷ.
Ông lão trả lời :
- Bây giờ lão đã mù nên không thể chỉ cho công tử rõ được nhưng lão vẫn nhớ là đã an táng tiểu thư ở ngay tảng đá lớn mà công tử thường ngồi năm nào.
Chàng thư sinh bèn dìu ông lão đứng dậy và từ từ tìm ra bờ hồ xưa. Đến nơi, chàng tìm lại tảng đá năm xưa thì không thấy một ngôi mộ nào cả, chỉ có một thân cây cao lớn, rạp bóng mát, mà chàng nhớ là chàng chưa hề thấy hồi hai mươi năm trước. Chàng bèn hỏi ông lão :
- Lão trượng đã trồng cây này phải không?
Ông lão đáp :
- Không. Lão không trồng nó, nhưng lão biết là sau mười mấy năm tìm tông tích của công tử không ra, lão có trở về đây một lần thì nó đã mọc tự bao giờ. Và lão cũng không tìm thấy vết tích mộ phần của tiểu thư nữa.
Rồi ông lão quỳ xuống bên thân cây, đưa tay ra mò mẫm một hồi, rồi dùng cả hai tay xới đất lên ở một chỗ gần ngay gốc cây. Tuy không biết ông lão đang làm gì, nhưng chàng vẫn lặng yên đứng nhìn, Đào một hồi thì thấy một vật gì cứng ở dưới được bọc kín bởi một lớp giấy dầu. Ông lão đem vật đó lên và phủi sạch đất bùn. Mở bọc giấy ra, ông lão lấy từ trong ra một cái hộp lớn. Hai tay ông nâng niu hộp ấy một hồi, rồi ông lão mới mở hộp ra và lấy từ trong ra một cây đàn. Hai tay ông kính cẩn nâng đàn đưa cho chàng thư sinh và nói :
- Trước khi lìa đời, tiểu thư bảo lão phải đưa cây đàn này đến tận tay công tử. Vì sợ nó bị hư bể nên lần về đây lần đầu, lão đã chôn nó nơi đây để hầu bảo vệ cho cây đàn còn nguyên vẹn. Tiểu thư bảo lão phải hứa là tìm cho được công tử trao đàn và nói với công tử rằng: Vì biết rằng thế nào công tử cũng trở về đây, nên tiểu thư muốn chọn nơi đây làm nơi yên nghỉ cuối cùng để được ngàn đời, thiên thu giữ lời hẹn cùng công tử.
Chàng thư sinh đưa hai tay kính cẩn nhận đàn trong khi đôi mắt chàng nhạt nhòa giòng lệ. Ông lão lúc đó lại nói tiếp:
- Bây giờ đàn đã trao, lời đã nói. Lão đã làm trọn vẹn lời hứa với tiểu thư. Giờ đây xin từ giã công tử cho lão về để được hầu hạ tiểu thư bên kia thế giới.
Nói xong ông lão lao đầu vào tảng đá tự vận, trong khi chàng thư sinh không kịp trở tay. Thương tiếc cho một người nghĩa bộc, chàng thư sinh đã an táng ông lão gần mộ người bạn xưa. Và chàng ôm đàn ra về...




Từ đó, ngày ngày chàng thư sinh thường hay ra ngồi ngay gốc cây ven bờ hồ mà đàn hát cho người bạn tri âm thuở nào, mặc dù người thiếu nữ đó đã là người thiên cổ. Chàng thư sinh buồn rầu, sầu não và trở nên kém ăn, mất ngủ. Cho đến một ngày kia, người ta không còn nghe tiếng hát của chàng thư sinh trên mặt hồ nữa. Nhiều người hiếu kỳ tìm đến chỗ chàng thường ngồi hát nơi gốc cây ven hồ, thì chỉ thấy một cây đàn nằm trên một chiếc áo thư sinh, bên cạnh là một tập thơ. Trên mặt đàn có khắc chữ Phượng, mà người ta đoán có lẽ là tên của người chủ cây đàn. Không ai biết là chàng đã đi đâu, nhưng người ta đoán là chàng đã chết.

Từ hôm đó, người ta thấy trên đỉnh cây nọ bỗng nở rộ những nụ hoa đỏ hồng tươi thắm. Và cũng từ hôm đó, người ta bỗng nghe tiếng của một loài côn trùng cất lên trong một âm điệu sầu não, ngập đầy nhớ thương. Vì loài côn trùng đó hay lột xác, nên người ta đồn rằng khi chàng thư sinh ấy chết, hồn chàng hoá thành loài côn trùng đó -- như một lần chàng đã cởi bỏ áo chiến bào mặc lại áo thư sinh, mà tìm về nơi chốn cũ năm xưa để hát cho người bạn tri âm thuở nào nghe lại những lời nhạc của ngày xưa xa vắng.

Và người ta gọi đó là hoa phượng...
Và người ta gọi loài côn trùng đó là con ve sầu...

Từ đó cho đến ngàn năm sau, mỗi khi hè về thì hoa phượng lại nở, loài ve sầu lại cất tiếng ca vang, như để muôn đời nhắc nhở cho thế nhân nhớ mãi lời ước hẹn của một đôi bạn tri âm của một ngày xưa, xưa lắm...




npn


Image


3378





Image


đ o ạ n. r ờ i. t h á n g. B Ả Y

____________________________________________________________________________




Tháng bảy mùa khô hạn hán.
lại nghĩ về cơn mưa,
những cơn mưa nhỏ nhoi không hẹn trước -
một thứ hạnh phúc tầm thường.
-hiếm hoi. -cần thiết.


thời gian thủy triều.
dâng cao,
đấp bồi điệp trùng kinh nghiệm.
rút thấp,
cuốn phăng trong trắng hồn nhiên.


trong cơn mưa linh hồn bụi đời lất phất,
có ta-hôm-nay nhìn lại ta-ngày-xưa
trong bàng hoàng chấp nhận -
vẫn ta, nhưng hai kiếp sống ngược dòng.


nhận ra chân dung của bóng đêm là những giọt mưa quá khứ rơi thầm lên hiên ký ức vỏ vàng, loang lổ, dột xuống góc nhà-kỷ-niệm, nơi ta ngồi chắt chiu ném từng màu sắc cuồng điên lên khung đời vải trắng,
mường tượng ra em đang chơi trò cút bắt, thẩn thơ
trong đó.


đời buồn tênh,
em có biết?




npn





3428





Image


v ô. h o a

____________________________________________________________________________




Buổi sáng...

Khách dừng lại trước khu vườn và hỏi:

- Xin lỗi lão trượng, từ đây lên tới thiền am còn bao xa nữa?

Ông lão đang trồng cây vẫn không ngừng lại đáp:

- Đi theo con đường lên núi này, vòng qua phía bên kia núi. Thiền am nằm trên miếng đất phẳng cuối đường gần đỉnh núi.

Khách cám ơn và đi tiếp.



oOo



Buổi trưa...

Trên đường xuống núi, khách dừng lại bên khu vườn đã ghé vào sáng nay để nghỉ mệt. Ông lão nhìn những giọt mồ hôi trên trán khách và hỏi:

- Chẳng hay có cần nước uống?

Khách trả lời:

- Nếu không có gì phiền hà, xin lão trượng múc cho.

- Mời ngồi dưới tàng cây kia cho mát. Lão sẽ lấy nước mới từ giếng lên.

Ông lão quay đi. Khách ngồi dưới tàn cây, cảm thấy dễ chịu hơn dưới bóng mát và những cơn gió thoảng. Khách đưa mắt nhìn khu vườn chung quanh. Khu vườn thật nhiều cây xanh và hoa tươi, nhưng rất là hỗn độn. Không có một sắp đặt cho tươm tất nào cả của chủ nhân. Chợt khách nhìn thấy một loài hoa rất lạ, chưa từng thấy bao giờ. Khách đứng dậy và bước lại gần hoa. Khách cúi xuống, một hương thơm thanh nhã lan nhẹ. Khách đưa tay định ngắt cành hoa thì có tiếng ông lão sau lưng:

- Xin đừng làm thế.

Khách quay người lại, ông lão trao chén nước mát cho khách và nói:

- Nếu thích thì xin tặng nguyên cây. Như vậy thì sẽ trồng được cả sắc đẹp ấy cho mọi người cùng xem, và giữ cho sự tạo dựng của thiên nhiên được vẹn toàn và lâu dài.

Khách gật đầu. Ông lão lấy đồ bứng cả cây hoa đó lên, gói lại rất kỹ và trao cho khách. Khách đón nhận và hỏi:

- Xin lão trượng cho biết bao nhiêu.

- Không có đâu. Vốn là của đất trời. Lão chỉ là người chăm nom phần nào những kỳ công của tạo hóa. Và chia sẻ nó cùng những người yêu thích nó. Đó là niềm vui của lão. Mong sao nét đẹp của hoa được vun trồng thật dài lâu trong người. Mong sao người sẽ biết ơn tạo hóa, mà nuôi nấng, mà chia xẻ lại với những người đồng tâm.

Ông lão đón chén nước không từ tay khách, gật đầu chào và quay gót lại với khu vườn. Khách nhìn khu vườn lần nữa, chợt nhận ra cái nét đẹp chân phương của thiên nhiên. Ngay cả ông lão như cũng hòa nhập thành một khối với đất trời. Và khách quay bước xuống núi.



oOo



Gần đến chân núi...

Khách thấy có một người gánh nặng trên vai đang đi những bước thật chậm, thật chắc lên núi. Khi lại gần, khách nhận ra một gương mặt quen. Khách hỏi:

- Huynh phải không?

Người gánh đồ nhìn khách điềm đạm đáp:

- Phải, ta đây. Đệ đó à.

Nhìn bộ đồ nông phu lam lũ, khách hỏi:

- Nghe nói huynh lên núi học thiền cùng một danh sư, đệ đi tìm thăm sau bao ngày xa cách. Cớ sao thiền am bỏ trống mà huynh lại phong trần như thế này? Mà sư phụ của huynh đâu, đệ cũng không thấy.

Chỉ cây hoa trong gói trên tay khách, người gánh đồ nói:

- Đệ đã gặp sư phụ rồi đó. Cũng là duyên, nên sư phụ mới tặng hoa cho đệ đó. Chứ nếu đệ hái cành hoa thì là nghiệp vậy. Khi ta lên núi này tìm sư phụ thì mới hay sư phụ không còn tham thiền trong am nữa. Sư phụ bảo biết sống hòa nhập với đất trời, biết thấu nhận được cái đẹp của sự tựu-thành-chết-đi của tạo hóa là hạnh phúc đó. Tất cả còn lại đều là tạm bợ. Biết cảm nhận nét đẹp toát ra từ sự vĩnh hằng của vũ trụ là sống đó. Không có gì để hiểu, để ngộ cả. Tất cả, chỉ là cảm nhận. Ta theo sư phụ sống như vậy đã hơn mười năm rồi. Thôi, chúc đệ về bình an, ta lên giúp sư phụ làm vườn.

Khách nhìn cây hoa trong tay mà đáp:

- Cám ơn huynh. Cho phép đệ về thiền xá mà thu xếp chuyện đời, xong đệ xin phép được trở lại theo huynh và sư phụ làm vườn.

- Được.

Người gánh đồ trả lời và bước đi không bận bịu. Khách cũng bước đi. Khách nhìn cây hoa trong tay mình. Rồi nhìn những hoa cỏ dại mọc ven đường. Chợt khách gọi to:

- Huynh ơi !

Người gánh đồ dừng bước và quay lại chờ. Khách bước lại gần, trao cây hoa trong gói lại cho người gánh đồ và nói:

- Huynh cho đệ gửi lại cây hoa nầy. Một lần gặp sư phụ, hoa đã mọc từ tâm. Nào cần phải trồng hoa để ngắm để thấy, mới biết. Và cũng không cần phải lên núi lại cùng huynh và sư phụ làm vườn. Tha nhân là vườn hoa của hóa sinh. Chúng ta cũng chỉ là những cành hoa cọng cỏ trong khu vườn đó. Phải không huynh?

Người gánh đồ chấp hai tay lại vái khách hai bái mà rằng:

- Chúc mừng! Chúc mừng! Cám ơn! Cám ơn!

- Sao huynh lại chúc mừng và cám ơn đệ. Đệ phải cám ơn huynh mới phải chứ.

- Ta chúc mừng đệ lần thứ nhất vì với một câu hoa mọc từ tâm, đệ đã tìm thấy mình. Ta chúc mừng đệ lần thứ nhì vì với câu tha nhân là khu vườn của hóa sinh, đệ đã đánh mất mình ngay sau đó. Ta cám ơn đệ lần thứ nhất là thay khu vườn cám ơn cây hoa đệ cho lại. Ta cám ơn đệ lần thứ hai là thay cho sư phụ cám ơn đệ đã giúp cho sự tựu thành của cây hoa được vẹn toàn. Nào, chúc đệ đường về thật tịnh.

Và hai người chia tay. Khách bước chân xuống núi, với cõi lòng không bận bịu, vấn vương.



npn





3572





Image

t ự. t h o ạ i
c ù n g. h ạ n h. p h ú c.

____________________________________________________________________________




em,

tôi biết bên em, có khi, đời mù sương và tin yêu nhạt nhòa bóng tối.

tôi biết trong em, có khi, con tim lặng câm tiếng khóc ngờ vực, và linh hồn vợi chùng nước mắt hoang mang.

em hãy hiểu, trong mỗi chúng ta có một góc trời thẳm tối những đau buồn quá khứ, mòn dần theo cơn trốt thời gian, nhưng xoắn sâu vào ký ức hôn mê mỗi khi bừng tỉnh.

quanh tôi, đêm mù khơi.
trong tôi, em mù tăm.
đó là những lúc tôi ngồi xuống tận cùng đáy vực đớn hèn khổ lụy vết thương mình, để nói về hạnh phúc, là những vuốt ve thầm kín lên vết sẹo tình yêu. và nơi đó, ngôn từ thắp sáng niềm đau tôi, là âm bản cho hơi thở nhau gần giữa khoảng cách xa.

tôi biết, có khi, em nghĩ về cái chết, như một sự kết thúc.

nhưng, em hãy tin, khi tôi nói:
chết rất dễ, nhưng nếu ta phải chết khi chưa sống được điều mình muốn sống, và chưa sống trọn điều mình đang phải sống, thì em vốn đã chết khi em chưa nhận thức ra điều này.

hãy sống trọn vẹn buồn vui của mình, nỗi nhớ nhung, niềm tuyệt vọng, thậm chí, ngay với căm hận và kẻ thù... sống cho trọn...

để, có khi, em nhìn trong tim mình, biết ở đó, em vẫn có rất nhiều tình yêu để trao đi, để sống trọn. ngay cả trong những lúc em lẻ loi nhất.

hãy can đảm để thực tế (thực tế, là chúng ta vẫn là những người bình thường sống trong, và với, nhưng ràng buột bình thường). rồi từ đó, nhận chân ra có những điều đáng sống hơn những ràng buột đó - một tình yêu cho mình, cho gia đình, bạn bè và người em yêu. và ta trực diện những điều đáng sống đó, ôm trọn nó vào lòng, và sống nó trọn vẹn, ít ra trong mình, và với chính mình.

đôi khi tình yêu là một sự có mặt rất cô đơn. nhưng em vốn không cô đơn như em nghĩ, khi em nhận chân rằng - bất quá, hạnh phúc và cô đơn chỉ là hai mặt thật của đồng tiền tình yêu được trao đi và đón nhận. sẽ có những trao đi trong tiếc nuối. sẽ có những đón nhận với hư hao. và nếu em đã làm được hai điều này, và cùng một lúc, em không tính toán lời lỗ được thua, thì em đã sống.

và nếu em có trong tim một tình yêu như thế
thì em hãy sống trọn vẹn tình yêu đó, cho
đầy, mà không tràn
vừa, mà không vơi

sống trọn vẹn không bao giờ là sống thừa, hay sống thiếu - mà là sống đủ, dù đời có cho đi hay lấy lại.

quanh tôi, và trong tôi, giờ đây, đêm vẫn mù khơi. và
em vẫn mù tăm.

tôi vẫn vuốt ve vết sẹo tim mình
và yêu em, lòng hiền như bụi.

an tâm thân, em nhé,
và hãy nghĩ về nhau
như nghĩ về khoảng cách
và sự vắng mặt của nhau
để biết tình yêu em-tôi
hiện hữu
tự bao giờ.




npn



Image


3671





Image

b u ổ i. s á n g
v ớ i. n h ữ n g. ý. r ờ i

____________________________________________________________________________




em,
sáng nay tôi đứng trong sương mù giăng thấp. chờ một cơn mưa. nghĩ về tình yêu, như một điều có thật. thật, như tôi đang thở, em có thật trong cuộc đời nay. thật, như tôi đang sống, em có thật trong tôi. em hiện hữu chỉ để tôi hình dung ra sự đã-có-mặt của một tinh cầu đã tắt, vẫn lấp lánh trong vũ trụ cô đơn tôi, sau chuyến viễn hành triệu năm ánh sáng.
những khoảng-cách-không-bao-giờ-xóa-lấp-được, trong tầm tay (hay xa diệu vợi),
cũng như nhau.

em.
sáng nay tôi chờ một cơn mưa không hề đến. lá vẽ hình gió. nghĩ về tình yêu, như nghĩ về nỗi chết. chúng ta đang chết. vạn vật đang chết. tất cả đều khởi sự chết từ khi nhịp sống của mỗi bắt đầu. khi chúng ta yêu nhau, tình yêu cũng sẽ chết.
nên tôi sẽ không yêu em. và em hãy không yêu tôi.
để không bao giờ đôi-ta.
để không bao giờ không-bao-giờ.
không bao giờ.
nữa.

em.
sáng nay tôi lắng nghe tiếng chim sau vườn. phân biệt ra được những tiếng hót vui, buồn. những tiếng chim non. những tiếng chim nhọc nhằn. nghe ra nỗi niềm tôi, cũng những hân hoan mệt nhoài như thế.
nghĩ về tình yêu, như nghĩ về chiến tranh. tôi lắp viên đạn hận thù. nhắm vào tim em. bấm cò. không đắn đo. em gục xuống, máu trắng nhòa trang giấy.
phải giết nhau để trọn vẹn đời nhau.
bài thơ trắng.

em.
sáng nay tôi nằm trong lòng đất lạnh. đón nhận thật rõ ràng cảm giác thịt xương mình đang từ từ mục rữa. con vòi tư thức tận tụy rỉa mòn trái tim duy cảm, hư tưởng nhỏ máu nuôi lớn từng con đỉa tâm linh.
nghĩ về tình yêu, như nghĩ về thiên-đường-địa-ngục. thiên đường đớn đau. địa ngục hạnh phúc. tôi kéo căng tột cùng vòng cung ký ức. lao trọn linh hồn vào hút ngôn ý đường tên.
dĩ vãng ngoại tình cùng tương lai sinh ra quái thai hiện tại.
tôi phủ nhận:
tình yêu không có thật bao giờ!

tôi phủ nhận:
tôi không có thật bao giờ!
tôi phủ nhận:
em không có thật bao giờ!

em.
sáng nay...
hay sáng xưa...
hay sáng mai...
(tôi không còn biết nữa!)
tôi nghĩ về tình yêu, như nghĩ về
những gì con tim mỗi chúng ta sẽ bài tiết ra
sau khi linh hồn mỗi chúng ta phải nuốt nhau vào
để sống.




npn



Image


3738





Image


c h u y ế n- đ i

____________________________________________________________________________




Chỉ còn độ một trăm dặm nữa là đến thành phố Nữu Ước. Tôi vừa lái xe vừa ngắm mặt trời mọc sau lớp sương mù trùm kín không gian vào một buổi sớm mai chớm lạnh tháng tám của miền Đông Bắc Hoa Kỳ. Sau bức màn sương, mặt trời không rực rỡ sáng, mà chỉ còn là một vòng tròn lấp lánh như một đồng tiền bằng bạc ai treo giữa trời. Trong xe, mọi người vẫn còn yên ngủ sau đêm đầu tiên của chuyến viễn hành đầu tiên của cả gia đình tôi. Đi chơi. Tôi lẩm bẩm hai chữ đó trong đầu mà thấy vừa thương mẹ tôi, vừa buồn cười. Mẹ tôi vốn sợ đi máy bay. Chuyến bay sau cùng của người là lần rời trại Pendleton để đi định cư tại Wisconsin mười hai năm về trước. Cách đây hai tháng, anh Ba của tôi nhận được việc làm ở Boston sau hơn một năm trời mòn mỏi tìm việc làm từ khi ra trường đại học. Đùng một cái mẹ tôi đề nghị đi chơi. Một chuyến đi chơi có mục đích khác hơn là đi chơi: Thăm con. Sau đôi lần bàn tán, cả nhà đều đồng ý lấy ngày nghỉ phép và mướn xe cùng đi.

Xe băng qua một khúc đường xấu đang được sửa chửa nên mọi người từ từ thức dậy vì xe bị dằn. Mẹ và anh Hai tôi thức trước. Sau đó là chị tôi và ba tôi. Đứa em gái út của tôi thì vẫn còn nằm trong lòng mẹ tôi ngủ say ở băng ghế sau. Mọi người đều cảm thấy thoải mái, dù hơi mệt, với cái lạnh nhè nhẹ của một buổi bình minh. Một lúc sau tôi lại nghe tiếng đứa em gái tôi trở mình thức giấc. Rồi bỗng cô nàng ngồi bật dậy và thảng thốt kêu to:
- Ý da ! Mặt trời bữa nay bị tắt đèn !?!?
Tôi bàng hoàng. Mà cũng không phải chỉ riêng mình tôi. Trong xe ai cũng ngơ ngác không biết cô nàng muốn nói cái gì. Lúc đó, cô nàng lại chỉ về phía mặt trời và nói:
- Đó, hổng phải hay sao? Nó hổng có... chiếu ra như mọi ngày.
Chị tôi là người hiểu ra đầu tiên và "thông dịch" lại cho mọi người:
- Ý của Út là mặt trời bị sương che, nên không có những tia sáng làm chói mắt. Phải không Út?
- À há ! Thì em nói nó không có chiếu ra như đèn bộ hổng đúng hay sao? Ban đêm đèn xe chiếu sáng quá cũng làm mình bị chói mắt vậy chứ bộ.
Mọi người bật cười với sự so sánh ngộ nghĩnh của em gái tôi. Với số tuổi mười chín thì năm nay đã lớn rồi. Tại ở nhà được ba mẹ và anh chị cưng nên cô Út đôi khi rất ư là con nít, mặc dù bước ra đường cứ đòi làm chị người khác. Lúc đó ba tôi quay qua tôi và nói:
- Con thấy không, có nhiều cái ba mẹ dạy em mà cũng không kịp. Mình cứ quên là nó đã ở Mỹ nhiều hơn ở Việt Nam hoài.
- Dạ.
Tôi đáp nhẹ. Nghĩ đến một điều, tôi hỏi chị tôi ở băng sau:
- Mà sao chị hiểu Út lẹ quá vậy? Lúc đó chưa ai biết nó nói gì cả.
Bà chị tôi nhún vai thật thản nhiên:
- Ở chung phòng với nó, nghe nó nói chuyện, riết rồi cũng phải hiểu thôi. Út nó có một ngôn ngữ riêng, nghe nhiều lắm mới hiểu được.
Bị anh chị chọc, đứa em gái tôi hết ngó người này đến người nọ rồi lại dựa vào lòng mẹ tôi và nhắm mắt lại. Thỉnh thoảng vẫn nghe cô nàng lảm nhảm cái gì mặt trời và tắt đèn. Để rồi cô nàng lại cười lấy một mình.




Sau khi thăm anh Ba tôi, chúng tôi rời thành phố Boston để về lại Nữu Ước ghé xem tượng Nữ Thần Tự Do mà chuyến đi lên từ Houston, chúng tôi chỉ thấy xa xa, lúc xe chạy xuyên qua thành phố này. Với cả nhà coi đường phụ và hai người coi bản đồ mà chúng tôi vẫn bị lạc đến hai lần mới đến được bến phà để chờ phà chờ qua đảo Ellis.

Khi đến nơi, cả nhà sắp hàng vào tận bên trong để xem cho biết. Ba mẹ tôi vì lớn tuổi nên chỉ đi bằng thang máy lên tới tầng cao nhất của bục đá làm nền cho pho tượng khổng lồ rồi đi xuống. Bà chị và em gái tôi thì cho rằng như thế là chưa đủ, nhất định phải leo lên đến tận vương miện mới hài lòng. Thế là hai người sắp hàng một lần nữa. Thấy ba mẹ tôi không yên tâm, tôi và anh Hai tôi bèn phải để ba mẹ tôi ngồi hóng gió dưới các tàng cây chung quanh khung viên nơi này mà cùng sắp hàng với hai người kia. Trời càng vào trưa càng nóng. Khi biết được là phải sắp hàng và leo thang đến gần ba tiếng đồng hồ mới lên đến tận đỉnh thì tôi bắt đầu đổ bực. Trong lúc đó, em gái tôi thì cứ không chịu đứng yên. Cầm cây dù trong tay mà cứ giương lên và xếp lại. Và tôi đổ quạu:
- Nè, Út tắt cây dù đi. Cứ đưa lên đưa xuống hoài đụng người này người nọ. Út nghe không?
Cô em gái của tôi xếp cây dù lại, rồi nghĩ ra điều gì đó bèn nói lớn:
- Hà, em bắt được anh rồi. Ai đời mà nói tắt cây dù.
Nghiêm nét mặt lại làm ra vẻ trịnh trọng, em gái tôi nhắm đôi mắt lại lên giọng dạy đời:
- Ừ, không xài chữ tắt được. Phải nói là xếp lại mới đúng.
Rồi cô nàng phá ra cười vì bắt chẹt được anh mình. Tôi vừa bực mình, vừa tức cười. Nhưng không biết phải làm sao. Chợt nhớ đến ông chú kết nghĩa đang làm báo viết văn của tôi bên Cali, nếu chú ấy mà biết được thì chắc tôi chỉ còn cách độn thổ, vì chú ấy thường hay nâng đỡ tôi trong vấn đề viết lách lắm. Và tôi mường tượng ra gương mặt của chú ấy khi nghe tôi kể chuyện này lại. Tôi cũng bật cười theo em gái của tôi. Cái nóng của buổi trưa như dịu hẳn đi.

Khi vừa bước ra khỏi cửa, em gái tôi đã chạy vội về phía ba mẹ tôi đang ngồi chờ mà nói:
- Thôi, mai mốt con không leo lên nữa đâu. Tượng thì to như cái gì á. Tên thì là Nữ Thần Tự Do mà leo lên nó nhỏ xíu như cái hang, chật ghê. Tù túng thấy mồ, chẳng tự do gì cả. Nhìn ra ba cái cửa sổ nhỏ xíu con hổng thấy được cái gì đáng dòm hết trơn hà.
Mặc cho cô Út phân bua, cả nhà chỉ ngó nhau cười và chuẩn bị ra về.




Nơi dừng chân cuối cùng của chuyến đi là bãi biển Pensacola. Phải nói thật, từ ngày qua Mỹ đến bây giờ, đây là lần đầu tiên tôi muốn tắm biển. Nước biển ở đây màu xanh và trong vắt. Bờ biển nằm sát ngay bên đường và chạy dài xa tít với cát trắng xóa. Trong lúc tôi và em gái tôi tắm biển thì mẹ và anh chị tôi trở lại khu phố để mua đồ ăn vặt. Ba tôi ngồi trên bãi biển với cuốn sách để chờ anh em tôi, thỉnh thoảng lên tiếng nhắc chúng tôi đừng bơi ra xa quá. Thấy ba tôi ngồi một mình, tôi bước ra khỏi nước và ngồi xuống bên cạnh. Hình như cũng sợ ba tôi buồn, em gái tôi cũng chạy lên, vừa vuốt nước trên mặt vừa hỏi ba tôi:
- Biển đẹp há ba?
- Ừ.
Ba tôi đáp với nụ cười nhẹ. Em gái tôi hỏi tiếp:
- Ba à, con sinh ra ở Nha Trang. Ba nói Nha Trang là miền thúy dương cát trắng. Biển này có đẹp bằng biển Nha Trang không ba?
Suy nghĩ một chút, ba tôi nói:
- Biển này cũng đẹp lắm con. Nhưng thiếu mấy cây dừa, thiếu mấy xe bán nước mía, thiếu mấy gánh hàng rong, thiếu mấy con diều, đẹp lắm con, nhưng chắc chắn là không đẹp như biển Nha Trang đâu con.
Đưa mắt nhìn chung quanh, em gái tôi nói:
- Mới đầu con cũng thấy đẹp nữa. Nhưng nghe ba nói bây giờ con mới thấy nó trống trơn hà. Chỉ có biển và cát. Chắc đâu đẹp bằng biển Nha Trang ba há.
Và niềm hãnh diện dâng lên trong ánh mắt em tôi:
- Chắc chắn là hổng đẹp bằng biển Nha Trang rồi. Nha Trang đẹp nhứt mà, ba hả. Tại con sanh ra ở đó mà.
Ngó qua tôi nheo mắt chọc quê, em gái tôi lại quay bước về phía sóng biển. Ba tôi ngó theo em tôi và nói:
- Chuyến này về ba phải đi kiếm mấy cái hình ở Nha Trang cho Út nó coi. Ba qua mượn mấy bác. Chắc là còn.
Quay qua tôi, người hỏi:
- Còn con. Chuyến đi này con có ghi nhận được gì không?
Trầm ngâm một hồi, tôi đáp:
- Chuyến đi này con mới bật nhớ ra là con bây giờ ở Mỹ đã lâu hơn ở Việt Nam. Mười hai năm bên kia, mười hai năm bên này. Con còn thấy không có cái gì con nghĩ ngày trước còn giống như vậy trong tư tưởng con hôm nay nữa. Ngay cả chuyện đi tắm biển này cũng vậy ba à. Nếu đi tắm biển chỉ giản dị hiểu là vui sướng khi được đi tắm biển thì đâu có gì đáng nói. Không hiểu sao con lại bắt đầu so sánh mọi thứ bên này với những gì con nhớ hồi còn nhỏ bên nhà. Nhất là những câu hỏi của con Út. Nó làm con suy nghĩ nhiều ghê, ba à.
Ba tôi nhìn tôi gật đầu:
- Ba hiểu ý con. Qua bên này lâu quá rồi, mình cứ mãi mê sống ôm đồm cái chữ "giống như", con thấy không. Phố Bolsa giống hệt như khu chợ Việt Nam, trái cây rau cải bên này ăn cũng giống y chang như rau cải bên nhà. Cái gì bên nhà có, bên này cũng rán tạo ra cho giống hệt, từ đồ ăn đến cây cỏ. Riết rồi mình an phận sống ở bên này, miễn sao là nó giống hệt như bên kia là được rồi. Ba thì ba nghĩ ngược lại. Những cái thứ giống như bên nhà đó ba muốn cho con Út nó thấy, nó ăn để nó thấy cái gì hay, cái gì đẹp bên kia. Dù bãi biển ở đây có giống hệt như ở Nha Trang đi nữa, con hiểu không, ba cũng sẽ nói là nó giống nhưng không đẹp bằng bãi biển Nha Trang. Vì ba cũng thấy thế.

Tôi hiểu ba tôi lắm. Càng lớn tôi thấy mình càng xa lạ hơn giữa cái xứ này, nhất là khi tôi bắt đầu đi làm. Cuộc sống thực tế giúp và bắt tôi hiểu rõ hơn những gì trong tâm linh mà tôi chưa nhận diện ra ngày trước. Biết nó hiện hữu trong lòng. Những điều đó làm tôi thao thức. Và bứt rứt. Tôi nhìn qua ba tôi bây giờ, và nhớ những lần ba tôi ngồi chăm chú lặt rau cho mẹ tôi làm bún, hay lúc người chỉ em gái tôi cách bày dọn bàn thờ, nhang đèn vào những ngày giỗ mà tôi nghe lòng mình đau buốt. Ba tôi cứ nói với tôi trong những lần đó: "Để cho Út nó ăn cho biết" hay "Để cho Út nó làm cho nhớ". Hình ảnh đó phản chiếu hình ảnh ba tôi trong bộ quân phục suốt cuộc đời làm lính hơn hai mươi năm. Và tôi thương ba, thương mẹ tôi thật nhiều. Thương em gái tôi nữa. Trong cái thương có cái đau, cái xót. Nhưng chính những cái đau cái xót đó đã giúp cho tình thương trong tôi ngày thêm tăng trưởng. Giọng ba tôi vang lên thật nhẹ bên tai, mắt người vẫn nhìn em gái tôi đang đùa giỡn với sóng biển:
- Con biết trong người ta ai ai cũng có những điều khó nói. Mà thường thì những điều khó nói lại là những điều làm mình khổ tâm. Con xem, ba làm sao mà cam phận nhận những cái "giống như" đó để làm lối sống được. Làm sao ba có thể dửng dưng với những câu hỏi của con Út. Vì chính ba mẹ đã cấy những câu hỏi đó vào lòng con Út, con biết chớ?
Nhìn tôi gật đầu, ba tôi nói thêm thật chậm rãi:
- Khi con Út nó hỏi như vậy thì ba phải kiếm cách trả lời cho nó, con hiểu không. Không bằng cách này, cũng bằng cách khác. Con biết những chuyện ba làm, những sinh hoạt của ba rồi đó. Ừ, thì có thể nó không đến đâu. Cũng có thể nó chỉ mang tính cách thổi kèn đánh trống. Hoặc có thể nó thật là tạm bợ và kém thực tế. Ba biết có thể ba sẽ chết bên này, nhưng ba không muốn buông xuôi hai tay nhận cái chết bên này mà chẳng hết sức chống đỡ. Cũng như ba không muốn nhận những cái giống-như-bên-nhà làm phương tiện để an phận sống bên này, con hiểu ý ba chứ?
Tôi chưa kịp gật đầu thì đã có tiếng của mẹ tôi gọi từ bãi đậu xe:
- Anh ơi, kêu con Út nó lên tắm rửa thay đồ để về cho sớm.
Ba tôi đứng dậy và đưa tay ngoắc em gái tôi vào bờ. Khi bước lại gần chúng tôi, em gái tôi hỏi:
- Bây giờ về hả ba?
- Ừ, thôi về con. Lại mẹ đưa đồ cho thay.
Em gái tôi bước nhanh về phía mẹ tôi. Từ xa, tôi nghe giọng cô nàng càu nhàu:
- Sao mình về sớm vậy mẹ? Sao không ở lại thêm chút nữa hả mẹ.
Mẹ tôi đáp lại:
- Thôi đủ rồi con. Móp tay hết trơn rồi mà chưa chịu lên nữa sao. Về sớm chút con. Nhà bỏ trống suốt cả tuần nay. Mấy giàn mướp, giàn khổ qua hổng ai tưới chắc là héo hết rồi.
Nhìn theo đôi bóng của mẹ và em tôi đang khuất dần sau ụ cát, ba tôi quay lại nói cùng tôi với nụ cười:
- Thôi con coi dọn dẹp cho sạch rồi thay đồ đi về. Kẻo trễ thêm vài... phút nữa chắc là tiêu tùng luôn cả cái vườn của bả.

Ba tôi bước theo mẹ và em gái tôi. Tôi đứng lên nhìn theo và chợt nghĩ đến những ngày sắp tới mà ba mẹ, anh em tôi vẫn sẽ phải tiếp tục vô sở đi làm. Và tôi ngạc nhiên với chính mình. Giờ đây, tôi không còn cảm giác ngán ngẫm hay chán chường như mỗi khi tôi nghĩ đến vấn đề này nữa. Qua bên này ai cũng vật lộn với cuộc sống vật chất gần như tắt thở. Gặp nhau mỗi lần nhắc đến công ăn việc làm là sẽ nhìn nhau ngao ngán thở dài. Riết rồi tôi thấy hình như ở xứ này người ta chán chường cuộc sống đến mức có thái độ sợ sống. Ở bên nhà thì sợ chết, chạy qua bên nay lại sợ sống. Người ta lo kiếm sống. Sống chỉ để duy trì cuộc sống. Đến độ quên cả mình đang sống. Thật là mâu thuẫn. Và tôi tự nói với chính mình - Sợ chết không sợ thì thôi, nhất định tôi không sợ sống, và cũng không sợ luôn cuộc sống.

Chợt nghe chân mình nóng rát, tôi vội dọn đồ đạc còn bỏ sót lại trên cát rồi bước nhanh về phía bãi đậu xe. Tôi biết mình sẽ bị phỏng chân nếu tôi còn đứng lại nơi này lâu hơn nữa.

Vâng, tôi biết mình đã đến. Và đã đứng nơi này. Đã lâu lắm rồi.



(Văn Học 1987, chép lại và bổ túc tháng 1, 1996)




npn





3811




Image
n h ữ n g
k h o ả n g- l ặ n g
t r ầ m- g i ữ a- n ụ- c ư ờ i

____________________________________________________________________________




1.
trong tôi có những buổi chiều.

ngồi với vũng buồn nhỏ giọt xuống đáy cốc cà phê. nghĩ về tình yêu, là tia nắng nhạt liệm dần trong hoàng hôn cuộc sống. nghĩ về em, bài hát quen thuộc xa xưa đã quên dần theo năm tháng, nhưng vẫn lãng vãng trong miên tưởng tôi, mỗi khi tôi hụt hẫng đầy vơi với khốn cùng hiu quạnh. tôi nâng phím đàn thời gian, tấu khúc nhạc tim mình bằng nhịp điệu lạc loài thân phận.

nụ cười lưu vong trên môi khô thâm cằn mơ ước. trong tôi có những khoảng chiều,

như thế.


2.
trong tôi bóng đêm.

em có hình dung ra những đỉnh đời mặc tưởng. hãy trèo lên chốn đó, và ngồi xuống. bên tôi. cùng lắng nhìn vào mịt mùng vực thẳm. vả chăng, đỉnh cao là thước đo vực thẳm, hạnh phúc là thinh vọng của đơn côi. và mỗi chúng ta tự chọn cho mình một định nghĩa về tình yêu, về nhân dạng -

định-nghĩa-tôi, tên du mục trên căn phần định-nghĩa-em, khấp khểnh đôi chân linh hồn băng qua sa mạc hiện sinh, tìm hoài một địa đàng chân thuần tư niệm.

tên tín đồ giam mình vào khơi trùng ảo ảnh. tìm bắt ánh trăng xa mãi tầm tay. trong đêm, có những khoảng ngày,

như thế.


3.
trong tôi, là em.

em có mặt, vì em vắng mặt. mỗi buổi sáng bắt đầu cho một ngày. mỗi buổi-sáng-em bắt đầu mỗi mua-đau-tôi. tôi chẳng nhớ ra dung nhan em cười-khóc. tôi cảm nhận tận tường những nếp nhăn cuộc đời lên diện mạo thời gian, những khoảng vắng giữa nụ cười đồi mồi lên làn da em phấn nhạt.

giọt lệ đi hoang xa khóe mắt tâm linh. trong tôi, có những khoảng lặng, trầm

như thế.


4.
quê-hương-em tôi thất lạc bao giờ?




npn





3888





Image
đ ọ c .l ạ i
m ộ t .c u ố n .t r u y ệ n
c ủ a
. M A I .T H Ả O

____________________________________________________________________________




Nhắc đến Mai Thảo, người ta thường nghĩ đến tạp chí Sáng Tạo, đến tạp chí Văn, và gần đây nhất, cuốn thơ Ta Thấy Hình Ta Những Miếu Đền.

Tôi quí nhà văn Mai Thảo ở điểm ông đã chọn con đường văn chương làm sự nghiệp. Và đã đi trọn con đường đó. Đã năm mươi năm. Có thăng trầm. Cười. Khóc. Có ngọt. Bùi. Đắng. Cay. Có khen. Chê. Thương. Ghét. Có thương trở thành ghét hay ghét trở thành thương. Nhưng con người ấy vẫn gắn bó đời mình với văn chương.

Đã có rất nhiều người viết về Mai Thảo, về văn nghiệp của ông.

Tôi đến với nghệ thuật, mà văn chương là một, bằng sự cảm nhận. Từ đó, chỉ ghi lại vài tâm tình về một cuốn truyện của ông. Tôi không muốn phê bình, luận bàn ở đây. Đã có những người khác. Chỉ muốn nói về những gì trong đó đã làm tôi rung động khi đọc nó lần đầu, cách đây hơn mười lăm năm. Và vẫn còn, khi đọc lại. Hôm nay.


oOo


Mười Đêm Ngà Ngọc


Câu chuyện về một tình yêu của hai người đã có gia đình. Chàng, với vợ con. Nàng, với người chồng hay đi xa - thương, mà không yêu. Họ gặp nhau tình cờ, vài lần. Sau đó, chàng dẫn con lên Đà Lạt nghỉ mát. Nàng cũng lên đó thăm chồng bị tai nạn. Định mệnh đưa họ đến gần nhau. Và đến tình yêu. Một tình yêu mà luân lý và đạo đức thông thường của xã hội không chấp nhận.

Tôi đọc cuốn truyện này với thái độ rất bàng quang. Cho đến khi hai nhân vật chính gặp nhau tại Đà Lạt. Và tình yêu bắt đầu. Và tôi bị Mai Thảo hớp hồn - Khởi điểm, là lúc nhân vật nữ phát giác có sự hiện hữu của tình yêu. Trong tim mình. Lần đầu.

"..... Bao nhiên năm, từ khởi sự một đời người, sau bao nhiêu năm tháng của một đời sống, cái hình yếu đau, cái bóng nhợt nhạt, tôi mới thấy sự chưa bao giờ thấy. Đó là tôi. Phải. Tôi. Tôi. Tôi. Thấy mình không phải, không thể là một con vật thụ động cho tới chết. Mà một người đàn bà. Được phép sống. Có quyền sống. Biết như thế. Và muốn sống. Chỉ có mình, mình trước đã, ngoài ra vô nghĩa. Cuộc đời bỗng nhiên tôi thấy nó nhẹ, nó tầm thường quá chừng, nó không làm tôi khiếp hãi nữa. Sự thay đổi ở tôi là một nẩy mầm của tội lỗi? Đâu có. Trước kia tôi có thể nghĩ thế, đêm nay tôi nghĩ khác. Đó chỉ là một bắt đầu kỳ diệu của tình yêu..."

Ngay sau đó, Mai Thảo đã cho tôi một cái nhìn mới về tình yêu trong văn chương. Và văn chương trong tình yêu.

"... Anh bảo em thật nhiều điều. Anh bảo: có lẽ phải như thượng đế. Có cái đẹp, có sự thật như lẽ phải, sự thật cuối cùng, chúng ta không chạy trốn được, mọi trốn chạy đều vô ích, chúng ta quay trở lại sống với sự thật chúng ta và chúng ta yên tâm. Anh bảo: Tình yêu đích thực không phải là một mê đắm tầm thường. Mà là một trạng thái kính trọng, tôn thờ trong yêu thương tận cùng vô điều kiện. Anh bảo: cho nên chúng ta tốt hơn, hiểu biết hơn, đau đớn hơn, nhưng chúng ta đã là hai sự trở thành độc lập với chung quanh, với những ràng buộc bây giờ và quá khứ. Anh còn bảo tâm hồn không thuộc về ai, tâm hồn không thuộc về mình, sự trao gửi tâm hồn là một thỏa thuận hoàn toàn, và không thể là khác. Anh có vợ con. Em có chồng. Nhưng anh bảo đời sống không dừng lại ở những cái đã xong xuôi, và con người có quyền khởi đi cho tâm hồn những cuộc khởi hành mới.... Với hai định mệnh, hai đời sống không mảy may liên hệ, đụng chạm tới nhau. Hai con người. Một của tình yêu. Một của tất cả không là tình yêu. Em đang muốn sống đến nơi đến chốn hai con người ấy. Mệt mỏi. Đau đớn. Lẫn lộn, Nhưng em sẽ cố gắng. Vì em nhớ anh nói: Chúng ta không thể khác. Chúng ta có hai cuộc đời phải sống một lần..."

Tôi có một người bạn không thích văn chương Mai Thảo. Bảo: "Truyện của ông ấy chỉ về tình yêu lãng mạn, không thực tế. Ông ấy hay bóng-bẩy-hóa văn chương của mình." Ngày trước, tôi chỉ biết mình có những rung động khi đọc những đoạn văn như trên, nên tôi đã không có phản ứng gì với tên bạn mình. Ngày nay, những tư tưởng này của tên bạn tôi đã trở nên thành kiến. Và tôi cũng không đi kiếm tên bạn mình để thay đổi thành kiến đó. Tôi nghĩ, mỗi người có một cách nhìn về cái đẹp khác nhau. Chia nhau được thì tốt. Không được thì đạo ai, nấy giữ. Vả lại, tôi cũng chỉ biết cảm nhận cái đẹp theo sự rung động của mình. Lý luận tại sao "nó" đẹp thì tôi chịu. Không làm được.

Nhưng tôi tin Mai Thảo cũng đã mượn đề tài tình yêu để nói về một nhân sinh quan. Và ông rất thực tế khi nói về một điều tuyệt đối (như tình yêu) trong những ràng buột của một cuộc sống tương đối. Trong truyện này chẳng hạn. Khi biết yêu nhau mà không bao giờ đến được trọn đời cùng nhau, nhân vật nam đã trải lòng ra cùng chúng ta. Và Mai Thảo đã viết:

"... Anh bảo chúng ta không làm khác được thì hãy nhận lấy sự thật đó, anh bảo chúng ta đi vào tình yêu bằng cửa ngõ của một niềm đau khổ bàng hoàng thì chúng ta hãy làm thân với đau khổ. Rằng nếu một trong hai chúng ta có thể làm khác được thì hãy làm khác cho sự yên vui của đời nhau, rằng em hãy thử nhìn chung quanh em xem, em sẽ thấy không ai yêu như chúng ta yêu, không ai quý trọng nhau như giữa chúng ta ngay những phút thân mật nhất, anh bảo em: không biết mai sau sẽ dành cho ta những gì, nhưng chúng ta không cần, chúng ta dã có được sự mà mọi người không có, như thế là một an ủi lớn, như thế là hạnh phúc của chúng ta, một thứ hạnh phúc bi thảm tuyệt đối, chúng ta sinh ra, nửa đời người hư vô lãng đãng, đến khi gặp nhau, như mặt trời bắt đầu cho ban ngày, mặt trăng làm sáng cho ban đêm, chúng ta nhận lấy sự bi thảm tuyệt đối làm lẽ sống... Anh còn bảo tình yêu làm chúng mình thành người, thấy lại được mình. Điều nào anh nói cũng là nói cho anh cho em, cho chúng ta. Cho nên giữa anh và em, không có biên thùy của tâm hồn, giữa anh và em là sự hòa đồng tận cùng, chúng ta đứng riêng một phía, và thiên hạ và dư luận và cuộc đời, là ở phía đối nghịch chúng ta..."

Sự thật phũ phàng. Người ta thường hay nói thế. Tôi yêu cuốn truyện này, của Mai Thảo, là ở chỗ đó. Cái gì mình không có được, người ta chối bỏ. Không chấp nhận, người ta đạp đổ. Và bảo: Đó, là thực tế. Trong cái phũ phàng đó của thực tế, của đời sống, Mai Thảo đã đưa sự thật ra khỏi những hàng rào vị kỷ của con người. Sự thật rất tầm thường nếu nó chỉ là biện minh cho một thái độ cam tâm, chấp nhận. Sự thật của Mai Thảo, ít ra trong truyện này, với tôi, đã trở thành một biểu tượng cho nét đẹp của tâm hồn. Nhìn thẳng vào nó. Tách rời nó ra. Nó trở thành tấm gương, thành phản ảnh của tất cả những gì sự thật không là. Và ở đó, tuyệt đối tượng hình - Nét đẹp thoát thai.

Vào phần cuối của câu chuyện, hai người đường ai nấy đi, trở về với cuộc sống của mình, của thực tế. Họ dã dặn dò nhau những gì? Tôi ngây ngất đọc những gửi gấm của họ. Cho nhau. Cho một an bày, một xếp đặc thật hiền hòa. Nhưng thật ngạo nghể. Của tình yêu.

"... Người ta có những lúc không làm chủ được đời mình, và đau đớn là những lúc không làm chủ được đời mình là những lúc đáng sống nhất. Những lúc đáng sống nhất lại là những lúc không bao giờ được sống trọn vẹn...

Thôi, để cho nhau được yên. Để cho nhau được trở lại với giòng đời, gói kín tình yêu như một hương thơm quý phái, cất giấu xuống đáy cùng trái tim, nhận chìm tình yêu vào khuất nẻo tâm tư, cho tình yêu là một hạt lân tinh, mà sự óng ánh chỉ riêng em riêng anh nhìn thấy...

Dặn nhau. Việc gì phải dặn. Quên được nhau ư? Chúng mình chỉ mong cho nhau như thế. Cho mỗi người, ở từng phía một trở lại được với khối thịt xương thấp nặng của con người tục lụy hằng ngày. Mong quên được nhau, đó là sự thủy chung cuối cùng, ý muốn tốt đẹp cuối cùng có được với nhau đấy...

Nghĩ đến một cái gì rất bên trong. Rất ấm áp và rất ngọt ngào... Tin tưởng trong lòng, yên tâm trong dạ, dắt tay tình yêu bước từng bước khoan thai trở lại với cuộc đời, ở đó, có một người và một người mãi mãi gần nhau. Chúng ta yêu nhau và chúng ta có thật. Chúng ta yêu nhau và chúng ta sung sướng. Em yêu dấu, chúng ta yêu nhau và chúng ta yên tâm. o/o "



oOo


Tôi không hề có ý định giới thiệu Mười Đêm Ngà Ngọc như một tuyệt tác của văn học. Hay một tiêu biểu cho truyện dài. Ghi lại đây những cảm nhận, những rung động khi đọc nó. Cũng như khi ngồi đây đánh máy bài này. Với tôi, và tôi biết có thể chỉ với riêng tôi thôi, Mười Đêm Ngà Ngọc là sự thành công của một tác giả với một tác phẩm. Của Mai Thảo. Có phải là sự hài lòng cho ông sau khi cuốn truyện phát hành hay sau này khi nhìn lại không, tôi cũng chẳng rõ. Chỉ có điều. Bây giờ. Hơn mười lăm năm qua rồi. Vẫn còn làm tôi rung động quá đỗi.

Tôi còn một lý do nữa, rất tầm thường, rất cá nhân, tại sao tôi lại thích Mai Thảo một cách rất đặt biệt qua truyện này. Nhân vật nam trong truyện, cũng tên Nguyên.



16 tháng giêng, 1996

npn





3928




Image
g i ọ t- l ệ-
c h o- t ì n h- n g ư ờ i

____________________________________________________________________________




Tôi nhớ có lần tôi xin cha cho tôi được đi Cali cùng các anh tôi. Năm đó tôi mười ba tuổi. Cha bảo tôi còn bé lắm, không đi theo các anh được. Dù không hiểu tại sao, nhưng tôi biết lần đó tôi buồn lắm. Hôm các anh lên đường, tôi ngồi trước cửa nhà trông theo cho đến khi chiếc xe nhỏ dần và mất hút. Và tôi đã khóc. Tôi vẫn còn ngồi đó cho đến khi tôi nghe tiếng chân của cha đừng lại sau lưng. Ngó lên, tôi thấy người đang mỉm cười với tôi. Ngồi xuống bên tôi, cha hỏi:
- Con buồn lắm, phải không ?
Tôi đưa tay gạt nước mắt và gật đầu. Cha đưa cho tôi chiếc khăn tay và nói:
- Ba biết con muốn đi với các anh con, nhưng con còn nhỏ quá. Vả lại, nếu con đi thì ai ở nhà làm bạn cùng ba mẹ ?
Thấy tôi vẫn lặng yên, cha nói tiếp:
- Con buồn, ba hiểu. Nhưng có bao giờ con hiểu tại sao con khóc không? Con còn nhớ những lần đọc thơ các cô chú gửi từ Việt Nam không?
Tôi gật đầu. Cha nói tiếp:
- Con đã đọc thơ của các cô chú, chắc con cũng biết bên nhà bà nội, bà ngoại và các cô chú khổ cực ra sao rồi. Con biết các cô chú và gia đình thiếu hụt ra sao. Con thương nội, thương ngoại. Thế mà sau khi đọc thơ con đã không khóc. Thì tại sao con lại khóc khi không được cùng đi Cali với hai anh? Con hiểu ba muốn nói gì không?
Tôi vẫn lặng yên, nhưng tôi không khóc nữa. Cha đứng dậy. Người đưa tay ra. Tôi cũng đứng dậy nắm lấy tay cha và theo người bước vào nhà. Từ hôm đó tôi đã suy nghĩ thật nhiều về những gì cha tôi đã nói mặc dù tôi vẫn chưa cảm nhận được trọn vẹn. Và tôi tự hứa với lòng rằng mình sẽ không bao giờ khóc một cách vô lý nữa...


oOo


Đêm nay là đêm Giáng Sinh.

Tôi nhìn từng đứa trẻ hân hoan bước lên nhận quà từ ông già Noel mỗi khi nghe tên mình được gọi. Các em là những đứa trẻ được đưa đến trại tị nạn đặc biệt này. Đặc biệt vì nó được dành cho các trẻ em mồ côi thân nhân trên đường vượt biên, nhất là các em bé bị tật nguyền. Ở những đôi mắt của các em, tôi thấy lại tuổi thơ của mình. Tôi đọc thấy nét vui mừng thật hồn nhiên, thật ngây thơ của các em với những món quà nhỏ bé mà chúng tôi đã mua bằng số tiền thật gói ghém của bạn bè thân thuộc gửi qua cho. Những món quà không đáng bao nhiêu tiền nhưng đối với các em thật là vô giá. Nhìn các em khoe quà với nhau và nghe tiếng các em cười, ai ngờ rằng ở những đôi mắt đó tôi đã đọc được sự nghi ngờ, mất mát. Ở những đôi môi đó, tôi đã nghe các em kể lại những gì các em đã chứng kiến trong kinh sợ, hãi hùng. Tôi đã nghe để ý thức mình thật may mắn được lớn lên trong sự bao bọc của tình thương cha mẹ, anh em. Tôi muốn chia xẻ tình thương đó với các em đêm nay. Tôi nhìn các em cười đùa bên nhau mà nghe một niềm vui dâng lên trong lòng mình. Ít nhất trong cuộc sống đầy mất mát hôm nay, các em đã có được một vài giờ phút vui tươi, những kỷ niệm đẹp để làm hành trang cho ngày mai bất định. Dù tương lai các em có ra sao đi nữa, ít ra trong ký ức, các em đã một lần biết được sự ấm áp của tình người, biết được vẫn có những tình thương dành riêng cho các em trong thế giới này - những tình thương chân chính, thật tình chứ không phải vì tội nghiệp hay thương hại.

Tôi ngồi nghe các em hát những bài nhạc Giáng Sinh theo sự hướng dẫn của các soeur. Tôi đang bế một em bé trong tay mình. Bé đang ngủ say sau khi vui đùa với bạn bè. Trên mặt bé còn phảng phất nụ cười hồn nhiên. Bé trở mình và đan vòng tay nhỏ thật chặt sau cổ tôi. Trong cơn mơ, em gọi mẹ. Tôi nghẹn ngào ôm em chặt hơn. Đưa mắt nhìn chung quanh, tôi cố ghi nhớ từng nét mặt, từng nụ cười của các em, nhưng tất cả đều nhạt nhòa trong đôi mắt tôi chợt ướt. Và tôi hiểu được những gì mà cha tôi đã nói với tôi gần mười năm về trước.

Đêm nay tôi không muốn kềm hãm sự xúc động của tâm hồn mình, của con tim mình. Đêm nay tôi muốn sống thật trọn vẹn với cảm nhận, với tình thương, với những vòng tay ôm thật nhỏ bé nhưng thật nhiệm mầu của tuổi thơ. Và nếu tôi có mắt cay, lệ nóng, những giọt lệ đêm nay xin được dành cho các em, cho tuổi thơ Việt Nam lớn lên trong bơ vơ, trong lưu đày, cho tương lai bấp bênh của các em ngày mai trước mặt, cho những tháng ngày xa xứ ly hương. Những giọt lệ đêm nay, xin được một lần dành cho tình người trong cuộc sống lạc loài hôm nay.




npn





3944




Image
m ó n- q u à-
đ ê m- G i á n g- S i n h

____________________________________________________________________________




Tuyết lại rơi xuống...

Mùa Giáng Sinh lại trở về...

Nó bước trên con đường nhỏ dọc theo bờ sông dẫn về nhà. Nhìn lũ trẻ cùng lứa đang vui đùa trong tuyết, lòng nó chợt buồn nao nao. Nó là một đứa con lai mồ côi được bảo lãnh qua Hoa Kỳ vào những ngày cuối tháng tư. Trước khi rời khỏi cô nhi viện, soeur đã cho nó biết về cha mẹ của nó. Soeur nói rất nhiều, nhưng nó chỉ nhớ vỏn vẹn là cha nó là lính Mỹ đã tử trận lâu rồi. Mẹ nó đã qua đời trong một lần việt cộng pháo kích vào thành phố. Và nó đã làm một cuộc hành trình vĩ đại với hành lý là bộ đồ nó mặc trên mình và những tờ giấy lý lịch mà nó cũng không biết gọi là gì. Nó được bảo lãnh bởi một cặp vợ chồng người Mỹ mà nó gọi là cha mẹ nuôi. Họ rất thương nó, nhưng nó vẫn thấy trong tình thương đó có một điều gì thiếu thốn.

Vừa bước vào nhà là má nuôi của nó đã dẫn nó đi tắm rửa và thay đồ để đi dự tiệc Giáng Sinh. Vốn không muốn đi vì những Giáng Sinh trước nó đến cũng chỉ để ngồi thu mình vào một góc phòng và lặng lẻ nhìn mọi người bằng một đôi mắt xa lạ, nhưng vì không muốn làm buồn lòng cha mẹ nuôi nên nó vẫn thay đồ như thường lệ.


oOo


Con đường dẫn tới nơi họp mặt hôm nay khác hơn con đường mỗi năm nó thường đi. Chiếc xe lăn bánh vào khuông viên đại học và đậu lại trước trung tâm sinh viên. Cha mẹ nuôi dẫn nó đến nơi đó. Trước khi bước vào, nó đọc trên tấm biểu ngữ lớn treo ngay cổng bốn chữ "CHÀO MỪNG QUAN KHÁCH". Đang bỡ ngỡ vì sự kiện đó thì có một người đàn ông bước ra chào cha mẹ nuôi của nó. Sau khi họ nói chuyện với nhau một lúc khá lâu, cha nuôi quay lại nói với nó:
- Những Giáng Sinh trước ba mẹ không mua được sự vui vẻ cho con bằng đồ chơi mới thì hy vọng đêm nay con sẽ tìm lại được nụ cười.
Họ cầm tay đưa nó cho người đàn ông nọ. Trong khi được nắm tay dắt đi, nó quay lại thì thấy cha mẹ nuôi của nó đang tươi cười vẫy tay về phía nó làm cho nó vững dạ hơn. Nó bước bên người đàn ông lạ vào một căn phòng rộng lớn được trang trí thật đẹp. Trước hai cánh cửa có một đám người đang đứng. Khi họ đối diện nhau thì người đàn ông chỉ nó mà giới thiệu:
- Đây là Christopher, người bạn nhỏ mới đến của chúng ta. Chris, đây là những anh chị sẽ cùng em chia vui trong đêm Giáng Sinh năm nay.
Nó ngỡ ngàng vì từ lâu rồi nó không nghe lại ngôn ngữ Việt Nam. Mọi người bước lại niềm nở đón chào nó với những nụ cười thân thiện. Khi không thấy nó nói gì thì một người lên tiếng:
- Hay vì em rời nước từ lúc còn bé nên em không nói được tiếng Việt. Hay là ta dùng Anh ngữ với em vậy.
Lúc đó người ta lại nghe nó nói trong sự ngượng ngùng:
- Con tên là... Nguyễn Thành Nghiêm... Con... lâu quá... tiếng Việt...
Và nó khóc vì nó sợ mọi người sẽ cười vì lối nói chuyện đứt khoản của nó. Một vòng tay bế nó lên với giọng nói ấm áp của một người đàn bà:
- Tội nghiệp quá. Nghiêm khóc vì sợ các anh chị cười. Nín đi Nghiêm. Ai ở đây cũng là người quen cả. Bé Huy đâu, lại dẫn Nghiêm vào giới thiệu với các bạn đi.
Một bàn tay nhỏ nhắn lay khẽ đôi chân của nó. Nó nhìn xuống thì thấy có đứa bé kháu khỉnh nhỏ hơn đang nhìn nó và nói:
- Anh Nghiêm xuống chơi với Huy đi. Mình lại để đồ lên cây "nô-en" thật đẹp nghe anh...
Thả nó xuống đất, người đàn bà nói:
- Bé Huy dẫn bạn lại trang trí cây thông đi. Nghiêm có bạn mới rồi đó, hết sợ buồn nữa nhé.
Và bé Huy nắm tay kéo nó đi. Tuổi trẻ thật dễ thương và mau gần gũi. Trong phút chốt căn phòng đã vang lên tiếng cười của chúng nó.


oOo


Đồng hồ điểm mười hai giờ...

Trong lúc mọi người đang chúc nhau qua những ly rượu, từng đứa trẻ được gọi lên gần cây thông để nhận quà Giáng Sinh. Nó không nghe ai gọi tên nó cả. Mang cảm giác bị lảng quên, nó thu mình vào một góc phòng và đưa mắt nhìn ra ngoài vì nó không muốn mọi người nhìn thấy sự buồn bả của nó. Trong khung cảnh ấm cúng này, nó lại mang tâm trạng kẻ ngoại cuộc. Và... yên lặng...

Tất cả đều yên lặng.

Phát giác ra sự khác lạ đó, nó quay mặt lại thì thấy mọi người đang đứng quanh mình. Ai cũng đều nhìn nó mà không nói gì cả. Thời gian như lắng đọng lại. Rồi bé Huy bước lại gần nó, tay bé cầm gói quà đưa cho nó mà nói:
- Anh Nghiêm ơi, anh đừng buồn vì không có quà nghe... anh chơi chung quà với Huy đi. Huy không chơi chung với ai hết, chỉ với anh thôi.
Nó nghe cổ mình nghẹn lại, không nói được gì cả. Không biết trả lời bằng cách nào, nó bỗng vòng tay ôm bé Huy thật chặt. Và nó khóc. Bé Huy không hiểu tại sao nó khóc, nhưng thấy bạn mình khóc cũng mếu máo khóc theo. Qua màn lệ, nó nhìn mọi người chung quanh. Ai ai cũng chớp mắt thật nhanh. Đưa mắt nhìn lên trên đỉnh cây thông, nó thấy một ngôi sao đang chiếu sáng. Nó biết nó sẽ chẳng bao giờ quên đêm nay. Vì đêm nay, trong căn phòng này, và ở những người này, nó đã được Chúa ban cho nó một món quà quý giá nhất trên thế gian...

Nó đã tìm thấy tình người.




npn



Image


3968 top -
s á n g t ạ o , v à d ò n g s ô n g . . .
1, 2, 3, 4, 5, 6, 7
_______________________________________________
Hạt Bụi Hoá Thân - thơ - Chiêu Hoàng _______________________________________________

Image

Hạt Bụi tôi kiếp này đã mỏi mệt,
Muốn trở về với Chư Phật trong tâm
Nguyện mở lòng xin quy y Tam Bảo
Thắp hương lòng
Sám hối tội
Ăn năn...

xem tiếp...

_______________________________________________
Người Bạn Trẻ Và Phật Pháp - văn - Không Quán _______________________________________________

Image

Ngồi an bình như thế... tâm khởi lên cảnh giới vô biên lìa xa mọi ý thức. Sau một lúc mà tôi cũng không biết là bao lâu thì tự nhiên thấy xúc động rất nhiều với hai dòng nước mắt chảy trên má. Từ lần đó tôi cảm nhận được sự bình an của tâm hồn, mọi thứ chung quanh và thế giới không còn tầm quan trọng nhiều đối với tôi. Tôi thấy ra ý nghĩa của vô vi và tại sao đức Phật giảng vô nguyện, vô tác, cũng như mọi pháp, tự bản chất của chính nó, đều đã hoàn hảo . Và từ đó tôi có một đời sống thật là bình thản an vui trong sự mầu nhiệm của lý vô thường.

xem tiếp...

_______________________________________________
Giã Từ Cố Quận - nhạc - Hoàng Đình Bình _______________________________________________

Image



xem tiếp...

_______________________________________________
Diện - ảnh - Đỗ Danh Đôn _______________________________________________

Image



xem tiếp...