THƠ........TRUYỆN / TÙY BÚT......TRANH ẢNH.......NHẠC / GHI ÂM........ĐỘC THOẠI......TUYỂN
E-CAFÉ........HOA THƠM CỎ LẠ.......CHUYỆN PHIẾM.......NỮ CÔNG / GIA CHÁNH.......HỎI / ĐÁP



P h ạ m C h i L a n , & n g ữ . . .
1, 2 - bottom


Image


n g ữ . . . . .
___________________________________________________________



Fontenelle nói:
Muốn phê bình giá trị một tác phẩm chỉ cần xét đoán chính tác phẩm ấy; nhưng muốn phê bình tài năng của tác giả, cần phải đối chiếu tác giả với thời đại của y.

Thời đại của một người cầm bút, với môi trường và hoàn cảnh sáng tác chung quanh, là cả một lò luyện tạo nên tác phong của người viết. Người ta có thể có cả một sự nghiệp văn học đồ sộ, nhưng thiêu hủy chính bản thân mình vì những "phút ngã lòng" (thơ Phùng Quán). Ngẫm ra, đời sống người viết cũng là một tác phẩm có giá trị, tùy theo thái độ và cách sống của người cầm bút. Tên tuổi của người cầm bút sóng đôi với thế hệ và lý tưởng, kèm theo cái đam mê sống chết với chữ nghĩa, không vì một áp lực hay ảo tưởng khát vọng mà làm nên danh vọng. Appolinaire, một trong những nhà thơ lớn mở đầu thời kỳ thơ hiện đại Pháp, tâm sự rằng:
...
Chúng tôi không phải kẻ thù các anh.
Chúng tôi muốn tặng các anh
mênh mông những vùng kỳ lạ.
Chúng tôi muốn khám phá lòng nhân hậu
xứ sở bao la nơi tất cả lặng im.
Hãy thương chúng tôi
những người lính chung thân biên giới
của vô cùng và của tương lai.
Hãy thương những điều chúng tôi sai,
những điều chúng tôi lầm lỗi.



___________________________________________________________
p c l
vhnt #148 - 02.15.1996




25192


Image


n g ữ . . . . .
___________________________________________________________



Có người hỏi Picasso sáng tạo là gì ? Picasso trả lời rằng sáng tạo có nghĩa là biết cách ăn cắp. Thoạt nghe, người ta có thể không hiểu định nghĩa chữ "sáng tạo" của họa sĩ Pablo Picasso, người lập ra trường phái lập thể trừu tượng. Cái sáng tạo của ông là, sự phối hợp độc đáo những cái đẹp đã có sẵn trên đời, ông chỉ làm công việc mượn lại những vẻ đẹp của tự nhiên, của những kẻ sáng tạo trước, tạo ra cái sáng tạo mang nét đặc thù của riêng mình.

Người sáng tạo là người có một sự nhạy cảm đặc biệt về cái đẹp, có một cảm quan tinh tế sắc bén mới nhìn ra cái hay, cái lạ trong những sự việc đã có sẵn trên đời.

Lại cũng theo Picasso, ông bảo ông không hề khổ công đi tìm kiếm cái sáng tạo, ông tình cờ lượm được, đơn giản thế thôi! Sự tình cờ của ông khi tạo ra trường phái hình khối lập thể (cubism), cũng nhân cơ hội ông được biết đến những bức mặt nạ Phi-Châu (African masks) mà có những kẻ đã cho là những hình thể đen đủi xấu xí dị hợm. Những hình thể xấu xí dị hợm đó là văn hóa ngàn đời của một dân tộc gần gũi với thiên nhiên nhất, mang nét đẹp của nghệ thuật mà Picasso đã cảm hứng khi ông đang miệt mài tạo ra một trường phái hội họa hi hữu.

Trong bút pháp kỹ thuật của người viết, sáng tạo là gì? Có phải sáng tạo là không sao chép lại những điều người khác đã nói đến, hay đi lại trên cùng con đường người khác đã đi mòn?

Hay sáng tạo chỉ là tìm kiếm những điều bí ẩn của chính mình?



___________________________________________________________
p c l
vhnt #120 - 12.23.1995




25384


Image


n g ữ . . . . .
___________________________________________________________



Nắng buổi sáng đẹp như là mặt ngọc, long lanh mầu hổ phách với những tia óng ánh sáng lòa, trong vắt. Buổi sáng là khoảnh khắc trong ngày tôi yêu nhất, nguyên vẹn và tinh mơ, đầy và trọn vẹn. Một ngày để tùy nghi, vì chủ nhật ngườita không phải dậy sớm kéo nhau ra đường tất bật với trăm ý nghĩ và công việc, nên sáng chủ nhật có dậy sớm thì chỉ để hưởng trọn vẹn cái trong lành tươi sáng của một ngày cho riêng mình. Với một tách trà nóng tỏa hương, và một không gian êm tĩnh, tôi là người hạnh phúc nhất trần gian.

Sáng nay, tôi chợt nhớ đến một câu chuyện văn chương. Nhà thơ Nobel Pablo Neruda một hôm được mời đọc thơ ông cho một số khán giả rất đông tại Ba-Tây, khi ông vừa dứt, khán giả yêu cầu ông đọc tiếp những bài thơ trong tập 20 bài thơ tình và một bài ca tuyệt vọng. Ông lúng túng cáo lỗi vì ông không thể nhớ một chữ nào trong tập thơ ấy. Vừa nói xong, 400 khán giả đứng lên đồng thanh đọc bài thơ đầu:

Tối nay tôi viết những lời thơ buồn nhất
Viết về một đêm sao và những tinh cầu run rẩy lạnh căm
Gió cuộn tròn và đêm hát...

Tôi viết cho nàng lời thơ buồn nhất
tôi yêu nàng, có khi nàng cũng yêu tôi...


Pablo Neruda ngạc nhiên xúc động, ông nào biết tập thơ xuất bản từ 1924 và đã bán được trên 2 triệu bản. Tập thơ dùng làm quà tặng cho những kẻ yêu nhaụ Người ta trích những câu thơ của ông để tặng nhau, thay cho những đóa hoa biểu lộ tình yêu.

Chúc bạn một sáng chủ nhật trong lành.



___________________________________________________________
p c l
vhnt #111 - 12.3.1995




25507


Image


n g ữ . . . . .
___________________________________________________________



trăng ảo ảnh lập lờ trong sương trắng
ngọn núi nhà ai thấp thoáng bên đồi
tiếng móng ngựa gõ ròn trên dốc vắng
nghe mơ hồ một chiếc lá thông rơi


em nhóm bếp bằng củi ngô chẻ nhỏ
ngọn lửa lấp đi khoảng vắng giữa hai người
tôi lơ đãng nhìn em nhìn lơ đãng
siêu nước pha trà vừa ấp úng sôi


em biết chứ chả ai lơ đãng cả
hòn than kia đang đỏ đến hết lòng
mà ngọn lửa cứ giả vờ le lói
mùi nhựa thông theo sợi khói đi vòng

- Ðà Lạt Một Lần Trăng, Nguyễn Duy
-


Một chút lặng thinh khi nhìn nhau, một chút đợi chờ rằng có gì điều đó sẽ thổ lộ bâng quơ. Hạnh phúc là một cảm xúc thích thú, rất ngây thơ, như một trò chơi ú tim dàị... Sợi khói đi vòng, cánh tay với. Ngọn lửa ấm áp giữa cái lạnh của mùa thụ. Nguyễn Duy tạo ra khung cảnh nên thơ cho Đà Lạt, xứ của cái buồn mơ màng và lãng mạn của những đôi tình nhân, nồng ấm của những đôi lứa trăng mật. Tiếng móng ngựa gõ ròn trên dốc vắng làm tôi nhớ đến hồ Xuân Hương, Đà Lạt. Thành phố đi ngủ sớm, trăng lên trên đồi Cù, dải sương mỏng nhẹ lướt trên mặt nước một đêm hè, xa xa có tiếng lọc cọc của chân ngựa xe thổ mộ, cái vắng của đêm... chao ơi!


Gửi bạn bài thơ Đà Lạt một lần trăng, để nhớ về một thành phố thơ mộng của quê hương.



___________________________________________________________
p c l
vhnt #95 - 10.28.1995




25680


Image


n g ữ . . . . .
___________________________________________________________



bạn,

mùa xuân mặc lá trên ngàn
mùa thu mặc chú bướm vàng tương tư
động nam hoa có thiền sư
đổi kinh lấy rượu tâm hư uống tràn
- Phạm Thiên Thư -


Ðôi khi, thời tiết khí trời đem đến cho tôi những ngày sầu mang mang, chỉ thấy trống vắng và lâng lâng khi nhìn mầu nắng quái thoi thóp lấp lánh trong một vòm cây. Vài con chim về ngủ sớm trên cành, và những gợn gió nhẹ ... Hôm nay rời nhẹ lên cao... Ô hay, tôi buồn chẳng hiểu vì sao tôi buồn.... Buồn như tâm trạng của thiền sư bỗng chơi vơi trong khung cảnh nam hoa, chỉ muốn được thoát đi chốt lát, chuốc rượu uống tràn để say cùng cái bãng lãng của sắc thu.

Không biết có ai muốn say với tôi và mùa thu hôm nay?



___________________________________________________________
p c l
vhnt #92 - 10.23.1995


Image


25809


Image


n g ữ . . . . .
___________________________________________________________



khi tôi hiểu được chính mình
thì vầng trăng đã khuyết thêm rất nhiều

độc thoại trăng, Nguyễn Như Mây



... và vầng trăng cứ khuyết rồi đầy, theo chu kỳ của trăng đã hứa hẹn với trái đất.


tôi cũng như trăng, lúc đầy lúc vơi, lúc quên lúc nhớ. và ngày tháng cứ tuần hoàn đi vào lặng lẽ của tiết mùa thu. mỗi một ngày, tôi lại khuyết đi một ít thanh xuân, đồng thời tôi lại ăn mừng thêm tuổi lớn. thời gian là giọt ngọc trong vắt, soi suốt cuộc sống, với rất nhiều điều để mà vui, để mà nhớ, để kỷ niệm, để cất vào một góc khuất trong lòng.


tôi hiểu tôi và tôi thương trăng những khi trăng khuyết.



___________________________________________________________
p c l
vhnt #71 - 09.30.1995




26710 top -
P h ạ m C h i L a n , & n g ữ . . .
1, 2
_______________________________________________
Giật Mình - thơ - Hoa Cỏ _______________________________________________

Image

Tôi, say ly rượu đỏ
Em, lạc bước u mê
Đêm bỏ quên từ khước
Lỡ đánh mất lối về

Ở chỗ hương yêu đang bừng cháy
Tiếng thở bỗng nhiên rơi
Giật mình !

xem tiếp...

_______________________________________________
Nửa Đêm - văn - Nguyễn Quang Tấn _______________________________________________

Image

nửa đêm thắp đèn soi đôi mắt người tình, thấy trong mắt phải, một dòng nước lang thang tìm mãi cội nguồn, trong mắt trái, một bầy người ngơ ngác mất quê hương.

xem tiếp...

_______________________________________________
Anh Còn Yêu Em - nhạc - Thúc Sinh _______________________________________________

Image

Anh còn yêu em ngời trong giọt máu,
Anh còn yêu em bờ vai mười sáu,
Cánh môi thơm mềm,
nồng nàn hương ấm,
anh còn yêu em...

xem tiếp...

_______________________________________________
Like A Painting - ảnh - Đỗ Danh Đôn _______________________________________________

Image


xem tiếp...